Saç İçin Kullanılan Vitaminler Nelerdir?

Vitaminler vücuttaki bütün metabolik olaylarda aracılık eden biyokimyasal yapılardır. Çok sayıda vitamin kimyasal adıyla, harflerle ve harfle birlikte rakamlarla adlandırılmıştır. Bu yazımızda daha sağlıklı, güçlü ve parlak saçlar için hangi vitamin ve gıda takviyelerinin kullanılabileceği detaylı olarak aktarılacaktır. Saç vitaminlerine giriş yapılmadan önce saçın yapısından kısaca bahsedilecektir. 

Saçın Anatomisi 

Saçlar temel olarak iki kısımdan oluşmaktadır. Bunlar saç kökü ve saçın gövdesidir. Saçların elastikiyetinin sağlanması için ise saç köklerine bağlı olarak yağ bezleri bulunmaktadır. Aşağıdaki saçın anatomik yapısını en sade şekilde anlatan bir görsel paylaşılmıştır. Görsel incelenerek saçın yapısı kolaylıkla anlaşılabilir. Saçın anatomik yapısı ile ilgili daha detaylı bilgi için kaynak olarak kullandığımız bilimsel makaleyi incelemek için tıklayınız. (1)

saçın yapısı
Saçın Anatomik Yapısı

Her bir saç telinde protein, su, yağ, renk pigmentleri ve bazı mineraller bulunmaktadır. Saç tellerinde %80 oranında saç proteinleri, %10 oranında su, %6 oranında yağ, %3 oranında renk veren pigmentler ve %1 oranında mineraller bulunmaktadır. (2)

Saçlarda bulunan su kılın elastik olmasını, yağ saçlar için nem bariyeri oluşturulmasını, proteinler ise saçın beslenerek uzamasını sağlamaktadır.

Keratin kısaca saçın ham maddesini oluşturan en önemli proteinlerden birisidir. Keratinin saçı gövdesi ile ilişkilendirilmektedir. Saç vitaminlerinin büyük bir kısmı keratine etki etmekte ve bu özelliği sayesinde saç sorunlarının tedavisinde kullanılmaktadır.

Kısaca saçın yapısından ve keratininden bahsedilmiştir. Şimdi ise saç sorunları ve saç bakımı için kullanılan vitaminler kullanım ve etkinlik sırasına göre sırasıyla aktarılacaktır.

Saçın Uzama Evreleri

Saçın da tıpkı insanlar gibi bir yaşam döngüsü bulunmaktadır. Buna halk arasında saçın uzama evresi de denilmektedir. Saçın yaşam döngüsünde 3 evre bulunmaktadır. Bunlar; büyüme (anagen), dejeneratif (katagen) ve dinlenme (telogen)  evresidir. Her saç kökünden belli sayıda saç çıkmaktadır.

Saçın döngüsünde evreler ortalama olarak büyüme evresinde 2-6 yıldır, katagen evrede 2 hafta ve telogen evre ise 1-3 ay sürer. Ve her bir saç kılı için bu evre yaşam boyunca kıllar 10-20 kez tekrar etmektedir.

Daha net anlaşılması için şu şekilde ifade edebiliriz. Örneğin bir saç kökünden kişinin hayatı boyunca 100 tane saç çıkar. Ve normal bir insanda bu döngü 50-60 senede tamamlanır. Ancak anagen evrenin kısa sürmesi bu döngünün beklenenden daha kısa sürmesine yani saçın ömrünün daha kısa olmasına neden olur. 50-60 yaşına kadar devam edecek saç döngüsü 20li-30 lu yaşlarda tamamlanır. Ve daha sonra yeni saç çıkmaz. Bu durumda saç dökülmesine neden olur.

Saç bakımında ve saç dökülmesi tedavisinde amaç saçların anagen evresinin uzatılmasıdır. Bu sayede hem saçların daha canlı ve güçlü olması, hem de dökülmenin engellenmesi amaçlanır.

Özellikle saç dökülmesi problemlerinde saç dökülmesinin nedeni doğru şekilde tespit edilip, doğru ürünler kullanılır ise büyük oranda kalıcı saç kayıplarının önüne geçilebilmektedir.

Saç Dökülmesi Neden Olur? Nasıl Tedavi Edilir?

saça iyi gelen vitaminler

Saç Vitaminleri

B7 vitamini (Biotin-H Vitamini)

Saç bakımı ve saç dökülmesi dendiğinde akla ilk gelen vitamin biotindir. Biotin suda çözünme özelliğine sahip B kompleksi bir vitamindir. Biotin, Biyotin, H vitamini, B7 vitamini gibi gibi isimlerle anılmaktadır. Besleyici etkisi sayesinde saç, tırnak bakımı ve birçok kozmetik üründe destekleyici vitamin olarak kullanılmaktadır.

Biotin eksikliği ise ciddi saç ve tırnak sorunlarına neden olabilmektedir. Biotin eksikliği bulunan kişilerde zaman içerisinde saçlarda kalite kaybı görülmektedir. Kalite kaybından kasıt saç kıllarının zaman içerisinde tüy gibi cansız bir hale gelmesidir. (3)

Biotin Hangi Saç Sorunlarında Kullanılır?

Biotin saçlarda kalite kaybı ve dökülme sorunlarında yüksek dozlarda kullanılabilir. Saç uçlarında kırılma, çatallanma ve hızlı uzama için ise daha düşük dozlarda kullanılabilir. Biotin suda çözünen bir vitamindir. Bu nedenle yüksek dozlarda kullanılması zararlı değildir. Vücut ihtiyacından fazla alınan biotini güvenli bir şekilde, idrarla vücut dışına atmaktadır. Yaşanan saç sorununa göre doktor önerisi ile 1-10 mg arasındaki dozlarda kullanılabilir.

Biotin kullanımından verimli sonuç alınması için vitaminin en az 3 ay süre ile kullanılması önerilmektedir. Bunun için ürün alırken içeriği daha fazla olan ürünler tercih edilebilir.

Biotinin Saça Etkisi

Uygun doz ve sürede kullanılan biotin saçların daha canlı ve parlak görünmesini sağlar. Ayrıca saçın uzama hızını %30 oranında arttırır. ( Bu oranlar kişiden kişiye farklılık gösterebilir). Boya, fön, düzleştirme gibi saçı yıpratan kozmetik uygulamalardan kaynaklı hasarlara karşı saçların daha dayanıklı olmasını sağlar.

biotin

B5 Vitamini

B5 vitamini; pantotenic asit; pantothenat, kalsiyum pantotenat olarakta adlandırılmaktadır. Saç oluşumunda kullanılan enzimlerin etkili olabilmesi için gerekli olan vitamindir.

En önemli etkisi saçın büyüme dönemini uzatması ve saç tellerinin sağlam olmasına yardımcı oluşudur. B5 vitamini bu özelliği sayesinde saç bakım ürünlerinde sıklıkla tercih edilmektedir. Özellikle kuru ve yıpranmış saçların onarılması için oldukça etkili bir vitamindir.

Yazımızın giriş kısmında da bahsedildiği gibi saçın 3 dönemi vardır. . Anagen süresinin uzamasını kişi saç dökülmesinin durması gibi algılar. Pantotenik asit direk olarak etki etmese de saçın anagen evresinin yani büyüme evresinin uzamasına katkı sağlamaktadır. Bu nedenle saç dökülmesi sorunlarında da yardımcı vitamin olarak kullanılmaktadır. (4)

Folik Asit (B9 vitamini)

Hücre yenilenme hızını arttıran bir vitamindir. Bir çok saç ve diğer dermatolojik ürünlerin içeriğinde bulunmaktadır. Direk saça ve saç dökülmesine etkisi yoktur.

Folik asidin saç dökülmesi tedavisinde etkinliğinin araştırıldığı bir çalışmada dökülme sorunu yaşayan 91 hastaya folik asit verilmiştir. Çalışma sonucunda hastaların saç dökülmesi sonunda hiçbir iyileşme görülmediği tespit edilmiştir. (5)

B6 Vitamini

DHT oluşumunu engelleyerek saç dökülmesini durdurduğu yönünde internette dolaşan çok sayıda yazı olsa da DHT ile ilgili olduğu yönünde bir tek bilimsel yayın yoktur. Saç dökülmesi tedavisinde kullanmanın hiçbir anlamı yoktur.

Vitamin Dışında Saça İyi Gelen Maddeler

Soya İzoflavonu

Soya izoflovanı soya bitkisinden elde edilen bir özdür. Bitkisel olması sayesinde saç dökülmesi sorunlarının tedavisinde yan etki yaşanmasını engellemektedir.

Erkeklerde görülen genetik tipi saç dökülmeleri DHT hormonunun saç köklerine zarar vermesine bağlı olarak ortaya çıkmaktadır. Soya İzoflavonu bu hormonu, cinselliği olumsuz yönde etkilemeden azaltmaktadır. Bu nedenle erkek tipi genetik saç dökülmesi tedavisinde etkin olarak kullanılmaktadır. Erkek tipi saç dökülmesi için kullanılan bazı ürünler cinsellik açısından olumsuz etki yapmaktadır. Ancak xpecia gibi bitkisel içerikli ürünler herhangi bir yan etkiye neden olmadan saç dökülmesi sorunlarını çözmektedir. Genetik saç dökülmesine ek olarak kadınlarda menopoz dönemi dökülmelerin tedavisinde de yaygın şekilde kullanılmaktadır.

Bitkisel İçerikli Saç Dökülmesi Ürünlerini İncelemek İçin Tıklayınız.

Finasterid (Proscar, Propecia) 

Bunların en bilineni finasterid ve onun benzeri dutasterid’dir, her ikisi de prostat büyümesine neden olan 5 alfa redüktaz enzimini inhibe eder. Bu enzim testosterondan di hidro testosteron üretimini sağladığı için saç dökülmesine de iyi gelir. Dutasteridin saça özel formu yoktur. Finasterid prostat için 5 mg kullanılırken saç sökülmesi için 1 mg kullanılır.
Kullanıcıların % 70 kadar sonuçlardan memnun kalmaktadır ancak cinsellik üzerine yan etkileri olduğu için çok tercih edilmemektedir. (6)

Saç dökülmesi tedavisi için ürün alırken cinsellik açısından sorun yaşanmaması için tercih edilen ürün içerisinde finasterid olmamasına özen gösterilmelidir.

doğal dht önleyici

Saw Palmetto

Saw palmetto palmiye cinsi bir ağaçtır. Yaprakları ve meyvesi insan sağlığı için kullanılmaktadır. Saw palmettonun bir diğer özelliği ise genetik saç dökülmesine neden olan DHT hormonunu doğal yollarla bloke etmesidir. Erkek tipi saç dökülmesi tedavisinde iyi sonuç alınmasına rağmen cinsellik açısından sorunlarla karşılaşılmaktadır. Saw palmetto doğal olması sayesinde cinsellik açısından herhangi bir yan etkiye neden olmamaktadır. Saw palmettonun saç dökülmesi tedavisindeki etkinliği ve yan etkileri ile ilgili yapılmış bilimsel çalışmaya ulaşmak için tıklayınız. (7)

5 alfa redüktazı spesifik olarak bloke ettiği için günlük 1500 mg kullanımda dahi prostat hastalarında yan etkiye rastlanmamıştır. % 70 hastada memnun edici sonuç elde edilmesi beklenir. Türkiye‘de saw palmetto içeren ilaçların dermatologlar tarafından en çok reçete edileni Xpecia Tablettir. 

Keratin

Saçın yapı taşıdır, dökülmeye direk etkili olmasa da biotin gibi kalite artışı sağlayarak eksiklikten kaynaklanan dökülmelere iyi gelir. Saçın kırılma, doğal şartlardan yıpranma gibi sorunların çözümü için tablet olarak alınabildiği gibi saça da uygulanabilmektedir. 

L-Sistin & Methionin (Metiyonin)

Metiyonin ve L-sistin amino asittir ve saçın yapı taşı olan keratini oluştururlar. Gerek keratinin gerekse metiyoninle sistinin dışardan alınması saçta ciddi kalite artışı sağlar ve kırılarak dökülmelerde kesin çözüm sağlar. Bu maddeler genellikle tek başına değil formülaston şeklinde saça iyi gelen diğer maddelerle birlikte tabletlerde bulunur.

Ginkgo Biloba

Ginko biloba uzak doğuda yetişen bir bitkidir. Bu bitkinin damar genişletici özelliği bulunmaktadır. Bu özelliği sayesinde ilk olarak alzheimer tedavisinde kullanıldı. Etkinliğinin görülmesi ile birlikte sağlık alanında etkin bir şekilde kullanılmaya başlandı.

Saç dökülmesi probleminin nedenlerinden birisi kansızlık ve saç köklerine yeteri kadar kan akışı sağlanmamasıdır. Ginkgo biloba özünün damarları genişletici etkisi sayesinde saç köklerinde daha fazla kan gider. Bu sayede saçlarda kalite artışı ve dökülme sorununda azalma görülür. Bu öz tek başına kullanılamaz ancak saç için üretilmiş bitkisel takviyelerin içerisinde bulunmaktadır. İçerisinde bu özün bulunduğu ve bitkisel olan ürünler tercih edilerek saçlarda kalite artışı yakalanabilir.

Ayrıca saç ekimi sonrasında da ekilen saçların tutunması için gingko biloba içeren ürünlerin kullanılması önerilmektedir. Ginkgo biloba hakkında detaylı bilgi almak için Hair Pharma sitesinde yayınlanmış bilimsel kaynakları inceleyebilirsiniz. (8)

bitkisel saç dökülmesi ilacı

Kaynaklar

1https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK546248/

2 Murphrey, M. B., Agarwal, S., & Zito, P. M. (2018). Anatomy, Hair. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK513312/

3.Patel, D. P., Swink, S. M., & Castelo-Soccio, L. (2017). A review of the use of biotin for hair loss. Skin appendage disorders3(3), 166-169. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5582478/

4. Almohanna, H. M., Ahmed, A. A., Tsatalis, J. P., & Tosti, A. (2019). The role of vitamins and minerals in hair loss: a review. Dermatology and therapy9(1), 51-70. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6380979/

5. Guo, E. L., & Katta, R. (2017). Diet and hair loss: effects of nutrient deficiency and supplement use. Dermatology practical & conceptual7(1), 1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5315033/

6.Zito, P. M., Bistas, K. G., & Syed, K. (2020). Finasteride. StatPearls [Internet]. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK513329/

7. Ashique, S., Sandhu, N. K., Haque, S. N., & Koley, K. (2020). A Systemic Review on Topical Marketed Formulations, Natural Products, and Oral Supplements to Prevent Androgenic Alopecia: A Review. Natural Products and Bioprospecting, 1-21. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7648777/

8.https://www.hairpharma.com.tr/ginkgo-biloba

9 comments

  1. Slm hocam. Ben saç dökülmesi için artık tedaviye başlama kararı aldım ve hair forte sipariş vereceğim sanırım. Lakin bundan önce vitamin değerlerime baktırmak istiyorum. Bunun için hangi bölüme gitmeliyim ve ne demeliyim doktora. Arkadaşım yaptırmış devlet hastanesinde ama çinko falan değerleri gözükmez demiş doktor. Bu çinko-biotin-b12 vs başta olmak üzere bütün değerlerime baktırmak için acaba özel hastanede muayene ücreti hariç ekstra ücret isterler mi? genel sağlık sigortam var
    Dr.Atilla Kaya
    bilemiyorum.

  2. Hocam biotini dişimle kırıp içiyorum dağılabiliyor, sorun olur mu yani etkisi azalır mı?
    Op.Dr Atilla Kaya
    sorun olmaz

  3. merhaba hocam
    saçlarımın gürleşmesi için napmalıyım ?
    Dr Atilla Kaya
    öncelikle seyrekliğin nedneini araştırmalısınız

  4. hocam, xpecia kullanıyorum yanında 5 mg b7 alsam kaliteye iyi katkı yapar mı?
    Op Dr Atilla Kaya
    Kalite üzerinde olumlu etkisi olur ama xpeciada biotin olduğu için çok gerekli değil

  5. Meraba
    Hocam ben vitamine biotin b7 ve B5 ayni anda kullaniyorum , sac kalitesi ve dokulmemesi icin , sizin gorusunuz nedir sizce dogru mu ?
    Op.Dr.Atilla KAYA
    B7 vitamini yeterli

  6. Mrb Atilla hocam yasim 25 bir ara fön kullandim sacim kirli dahi olsa asiri fon cekerdim ve saclarim 1gun icerisinde asiri sekilde dokuldu sonra fönu biraktim fakat saclarim yaklasik 2.5 senedir bi gidip bi geliyo ve bu durum boyle tekrar ediyo sebebi ne olabilir ne yapmaliyim hocam?
    Op.Dr.Atilla KAYA
    föne bağlamak zor
    aslında bir durup bir artan dökülme de çok sık rastlanan bir durum değil yani izahı zor bir durum

  7. Hocam mrh ben 30 yaşındayım 7 aydır saclarim çok dökülüyor seyrelmeler çok fazla acik ve net görünüyor bir çok bitkisel şampuanlar kullandim etki etmedi 1 aya yakındır panplus kullaniyorum gunde 3 kere alıyorum kapsül ayriyeten B12 apikobal kullaniyorum. Hocam sizce dökülen saclarim cikarmi yoksaaa başka bir şey bana önerirmisiniz.ltfnnnnnn yardımcı olun hocam. Psikolojim cok bozuldu her elimi sacima attigimda bisürü saç geliyor beyaz köklü bir şekilde. Tşkler hocam…
    Op.Dr.Atilla KAYA
    dökülmenin daha yoğun nereden olduğunu yazsaydınız ona göre öneride bulunabilirdim ama şampuanlardan beklentiniz olmasın panplus saç dökülmesine etki etmez

  8. Hocam dht yi bloke etmıyor dıyelım peki içeriğindeki Vitaminler saç çıkarmak için yeterli değilmi saçın ihtiyaç duyduğu herşey kabak çekirdeğinde var çünkü. Değerli yorumlarınız için teşekkürler….
    Op.Dr.Atilla KAYA
    saç kalitesini artırmada tabiki etkisi olur ama asıl köke zarar engellenmezse bir süre sonra kalitesini artıracak kıl kökü kalmaz.

  9. ATİLLA Hocam sorum kabak çekirdeği içerdiği vitaminler çinko e vitamini demir magnezyum var ve içindeki cucurbitin” adlı bileşen sayesinde saçlara çok iyi geldiği düzenli tüketimde genetik değilse dökülme saç çıkardığı bildiriliyor ve dht yi doğal yollarla bloke ettiği söyleniyor zengin çinko içeriği sayesinde. TECRÜBE VE YORUMLARINIZI PAYLAŞMANIZI RİCA EDİYORUM HOCAM BU KONUDAKİ
    Op.Dr.Atilla KAYA
    Erkeklerde genetik olmayan dökülme % 3-4 civarında dır bu sebeple çok anlamlı değil,Bu tür “DHT yi bloke eder” denilen bitkiler arasına her gün yenileri ekleniyor,yakında DHT yi engellemeyen bitki kalmayacak 🙂 .Bilimsel çalışma olup olmadığına bakmak lazım.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.